ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ – ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਬੇਟੀ ਦੀ ਚੁੱਪ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ

“ਜਦੋਂ ਘਰ ਦੇ ਦੀਵੇ ਖੁਦ ਅੱਗ ਲਾ ਦੇਣ”

ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਬਹਾਦਰ ਔਰਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ – ਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾਂ, ਮਹਾਰਾਣੀ ਦੀਦਾਰ ਕੌਰ, ਭਗਤ ਪੁਰਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਾਂ। ਪਰ ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ‘ਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਜ਼ੁਲਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਕੜੇ ਡਰਾਉਣੇ ਹਨ – ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਰ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ 9 ਔਰਤਾਂ ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਅਸਲ ਗਿਣਤੀ ਇਸ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।

ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਹਿੰਸਾ: ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ (ਦਾਜ ਲਈ ਤਸੀਹੇ, ਕੁੱਟਮਾਰ), ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ (ਬਲਾਤਕਾਰ, ਛੇੜਖਾਨੀ), ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ (ਮੋਰਫਿੰਗ, ਫੋਟੋ ਵਾਇਰਲ), ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭੈੜਾ – ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ (ਜੇਕਰ ਲੜਕੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਗਰਭਪਾਤ)। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ (sex ratio) ਅਜੇ ਵੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਝੁਕਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਮਾਜ ਦੀ ਵਿਗੜੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਹਿਲੂ: ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ‘ਔਰਤਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਿੰਸਾ ਰੋਕਥਾਮ ਅਧਿਨਿਯਮ’ ਤੇ ‘ਵਨ-ਸਟਾਪ ਸੈਂਟਰ’ ਬਣਾਏ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਹਰ ਪਿੰਡ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਥਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ ਨੂੰ ਝਿੜਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੀੜਤਾ ਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਲਈ ਦਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਅਦਾਲਤੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਡਰਦੀ ਹੈ।

ਸਮਾਜਿਕ ਬਦਲਾਅ: ਕੁਝ ਪੰਜਾਬੀ ਪਿੰਡ ਅਜੇ ਵੀ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ, ਭੈਣੀ ਸਾਹਿਬ (ਸੰਗਰੂਰ) ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਵਾਈ, ਤੇ ਪਿੰਡ ਭੁੱਬੇ (ਜਲੰਧਰ) ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਟਰੈਕਟਰ ਚਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਅਤੇ ਗਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁਣ “ਸਤੀ” ਜਾਂ “ਲਚਾਰ ਔਰਤ” ਦੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ “ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ” ਔਰਤ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਲੋੜ ਹੈ – ਘਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ: ਜੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਘਰ ਦੇ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਭੈਣ, ਪਤਨੀ, ਧੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ ਸਿਖਾਈ ਜਾਵੇ। ਜੇ ਕਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ, ਮੁਹੱਲੇ, ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨਾਲ ਹਿੰਸਾ ਹੁੰਦੀ ਦੇਖੋ, ਤਾਂ ਚੁੱਪ ਨਾ ਰਹੋ। 1098 (ਚਾਈਲਡ ਲਾਈਨ), 181 (ਮਹਿਲਾ ਹੈਲਪਲਾਈਨ) ‘ਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ।

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਔਰਤ – ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਅਗੂ: ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹੁਣ ਪੁਲਿਸ, ਫੌਜ, ਕਾਰੋਬਾਰ, ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਚੁੱਪ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਬਣਾਉਣਗੀਆਂ। ਹਰ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰ ਦੀ ਬੇਟੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਾਡੀ ਸਮੂਹਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ।

🙏 ਹਰ ਉਸ ਪੰਜਾਬੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਸਲਾਮ, ਜਿਸ ਨੇ ਟੁੱਟ ਕੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਝੁਕਣਾ ਸਿੱਖਿਆ। 🙏